Başarılı 3D Baskıda Kullanıcıya Düşenler Neler? - 1. Bölüm: Nozzle Tıkanması

Selamlar sevgili Robokolikler! 🖐🏻

3D baskı teknolojisinin hayatımızdaki yeri ve önemi konusunda herkesin farklı bir fikri olsa da geçtiğimiz Mart başı itibariyle yaşadığımız COVID-19 sürecinde toplu ve hızlı kollektif üretimin ne kadar önemli olduğu ortaya çıkmış oldu. 

İşimizde arzuladığımız hızlıca prototipleme ihtiyaçlarımız bir kenara, bir anda dünya çapında gerekliliği hissedilen maske ve siperlikler nedeniyle lüksten hayati ihtiyaca evrilen üç boyutlu yazıcılar artık iyiden iyiye evlerimize girmeye başladı.

Peki profesyonel kullanıcıların dışında büyük bir çoğunluğun tercih ettiği DIY üç boyutlu yazıcı kitlerinde Ultimaker ya da yerli markalarımızdan olan Zaxe kalitesinde baskı almanın püf noktaları neler?

2015 yılında kendi yazıcısını sıfırdan yapıp açık kaynaklı bir üç boyutlu yazıcı yazılımı olan Marlin Firmware'in altını üstüne getirmiş birisi olarak sizlere bu konuda naçizane bazı önerilerim olacak. Elinizdeki yazıcının asgari tasarım ve yazılım standartlarını taşıdığını varsayarak kullanıcı tarafında hem bir zamanlar benim de yaşadığım, hem de sürekli bana danışılan sorunları özetleyip çözümlerini anlatmaya çalışacağım. Bu bir yazı dizisi olacak ve ilk önce tıkandığı iddia edilen nozzle sorununa değineceğim. 😉

"Nozzle sürekli tıkanıyor!"

Bu zamana kadarki tecrübelerime göre, nozzle tıkanması olayında yazıcıların günahı %3, filamentin günahı %5, kullanıcının tecrübesizliği ise %92 düzeyindedir. 🙂


Nozzle-throat montajıTasarımdan tasarıma değişse de her şeyden önce, en çok kullanılan "remote extruder" tipinde "hotend" denilen pnömatik konnektör ile başlayıp noozle ile biten bölümde filamentin kaçabileceği hiç bir boşluk bulunmaması gerekir. Diğer tiplerde de bu prensip geçerli tabii. En çok yapılan hata, ısıtıcı bloğa üstten ve alttan monte edilen iki aparat olan nozzle ve boğazın (throat) arasında boşluk bırakılması. Eriyen filament bu boşlukta birikir ve ufak bir kısmı nozzle'a giderken (bu nedenle başta sorun yokmuş algısı yaşarız) büyük kısmı ise boğazın ısıtıcı bloğa bağlandığı yerden dışarıya sızar. Dolayısıyla baskınız başarısızlıkla sonuçlanır. 

Bu duruma neden olan ikinci hata ise radyatör üzerindeki fanın çalışma durumu. Çoğu yazıcıda bu fan standart olarak kapalıdır ve baskı başladığında çalışacak şekilde ayarlanmıştır. Ancak bu fanın sürekli açık olması gerekir. Baskıdan önce yapabileceğimiz işlemler, fanın kapalı olması durumunda sorun yaratabilir.  Filament, sadece ısıtıcı blok denilen parçaya geldiğinde erimelidir. Ondan önce erimesi, boğazda birikerek sertleşmesine ve yeni filamentin erime bölgesine itilmesine engel olmasına neden olur. Hani ekstruder motorundan çıkan "tık tık" sesinin sebebini arıyorsanız, cevap bu. 🧐  O fanı hep açık bırakırsanız, filament oradan geçerken hep soğuk kalır. Bunun yanında, eğer o bölgede büyük bir fan kullanırsanız, bu sefer de üflenen soğuk hava ısıtıcı bloğa da gelecek ve ısıtma sürenizi uzatarak yazıcınızın zorlanmasına veya ısıtma hatalarına sebebiyet verecektir. 30x30mm boyutlarında bir fan, her anlamda yeterli olacaktır. Bu fanın sürekli açık kalmasının en kolay yolu ise, güç kaynağınız ile aynı voltajda bir fan alıp direk güç kaynağına bağlamak. Böylece yazıcıyı çalıştırdığınız an fan da çalışmaya başlar ve yazıcıyı ısıtmadan önce çalıştırmayı unutmak gibi bir hata yapmazsınız.



Üçüncü ve son büyük kullanıcı hatası ise, yanlış Z yüksekliği (Z-Offset). Nozzle'ın baskıya başladığında tablanın her noktasında tabla ile arasında yaklaşık 0.82mm ( benim ulaştığım altın oran 😎 ) kadar bir boşluk olması gerekiyor. Bu boşluk 0.1mm'lere düştüğünde, nozzle tablaya çarpmaya veya sürtünmeye başlıyor. Hele bir de tabla üzerinde uhu, bant, saç spreyi v.s. gibi filamentin tablaya yapışması umuduyla kullanılan malzemeler varsa; bu malzemeler nozzle içine doluyor. Ve neticede yine hoş geldin tıkanıklık! 

Çok daha az karşılaşılan son neden ise kontamine olmuş filament. Buna nemlenmiş filament de dahil edilebilir ama ondan önce üretim esnasında içine pislik karışan, üretimden önce temizlenmeyen makine nedeniyle makineden sorunlu çıkan filamentler de tıkanma sorununa yol açabilir. Ancak en başta da söylediğim gibi, bu oran %5'i geçmez.

Pürüzsüz ve kaliteli bir baskı için dikkat etmeniz gereken detaylardan bazıları bunlar. Tabii bunlar dışında yaşanan sorunlar ve çözümleri de sonraki yazıların konusu.

Eğer kafanıza takılan bir şey olursa, herhangi bir şeyi atladığımı düşünüyorsanız ya da bu konuda bana danışmak isterseniz, Twitter'dan ulaşabilir, veya buraya yorum yazabilirsiniz.

Selamlar, sevgiler. 

Sinan

3d baskı3d printCovid-19Nozzle tıkanıklığı çözümüNozzle tıkanıklığı nasıl açılırÜç boyutlu yazıcı

Yorum Yapın

Bütün yorumlar yayınlanmadan önce kontrol edilmektedir.